آنژیوگرافی قلب یکی از روشهای تصویربرداری پزشکی برای بررسی وضعیت عروق کرونری قلب است. این فرایند به پزشکان کمک میکند تا میزان گرفتگی یا انسداد رگها را شناسایی کرده و بهترین راه درمان را انتخاب کنند.
زمانی که عروق قلب به دلیل رسوب چربیها تنگ میشوند، ممکن است جریان خون مختل شود و سلامت قلب به خطر بیفتد. در ادامه این مقاله از دکتر جلالی، با جزئیات بیشتری به نحوه انجام آنژیوگرافی و نقش آن در تشخیص بیماریهای قلبی میپردازیم.
آنژیوگرافی قلب چیست؟
آنژیوگرافی قلب یک روش تصویربرداری است که برای بررسی وضعیت رگهای کرونری مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، ماده حاجب مخصوصی به درون رگها تزریق میشود تا مسیر جریان خون در تصاویر نمایان شود؛ چرا که بافتهای نرم مانند قلب و رگها بهخودیخود در برابر اشعه ایکس وضوح کافی ندارند. با این تصاویر، پزشک میتواند تنگی یا انسداد در رگها را بهخوبی تشخیص دهد و متوجه شود کدام ناحیه از قلب دچار مشکل در خونرسانی شده است.
آنژیوگرافی معمولاً زمانی انجام میشود که احتمال وجود بیماریهایی مانند آترواسکلروز (تجمع چربی در دیواره رگها) یا حمله قلبی مطرح باشد. این روش نقش مهمی در تشخیص و تصمیمگیری برای درمان مشکلات قلبی دارد.
📞 رزرو نوبت با دکتر امیرحسین جلالی
همین حالا با یک کلیک، وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.
👉 دریافت نوبت
کاربردهای آنژیوگرافی قلب
- تشخیص تنگی یا انسداد عروق کرونری قلب که میتواند عامل درد قفسه سینه، تنگی نفس یا سکته قلبی باشد.
- بررسی علت علائم مشکوک قلبی مانند درد قفسه سینه یا ضعف ناگهانی برای تشخیص مشکل.
- ارزیابی و برنامهریزی درمانهای مداخلهای مانند آنژیوپلاستی یا استنتگذاری براساس محل و شدت انسداد.
- آمادگی برای انجام جراحی بای پس عروق کرونر قلب.
- بررسی موفقیت درمانهای پیشین مانند استنت یا بایپس و کنترل وضعیت عروق پس از مداخله.
- تشخیص بیماریهای مادرزادی قلب و عروق با بررسی ساختار غیرطبیعی رگها یا اتصالات ناهنجار.
- ارزیابی وضعیت اورژانسی در سکته قلبی یا آمبولی ریوی برای اقدام سریع درمانی.
- شناسایی آترواسکلروز یا همان تنگی پیشرونده عروق بر اثر رسوب چربی که خطر حمله قلبی یا سکته را افزایش میدهد.
- تشخیص بیماریهای شریانی محیطی مانند کاهش جریان خون به پاها که باعث درد یا گرفتگی عضلات میشود.
- بررسی آنوریسم مغزی یعنی برجستگی غیرطبیعی در دیواره رگهای مغز.
- تشخیص لخته در ریه (آمبولی ریوی) که باعث قطع ناگهانی جریان خون و تهدید حیات میشود.
- بررسی انسداد شریانهای کلیوی که میتواند در فشار خون یا عملکرد کلیه اختلال ایجاد کند.
متد انجام آنژیوگرافی
آنژیوگرافی با استفاده از یکی از شریان های اصلی مانند کشاله ران یا مچ دست انجام می شود، به این صورت که از طریق یکی از این رگ ها و به وسیله لوله های بلند و تو خالی به نام کاتتر به سمت قلب هدایت می شود.
کاتترها تنوع بسیاری دارند و هر یک از آن ها به منظور خاصی مورد استفاده قرار می گیرند. کاتتر های مخصوص آنژیوگرافی به طور معمول یک متر با قطر 2 میلی متر هستند.
بیشتر بخوانید: تفاوت آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی
آنژیوگرافی قلب چقدر طول می کشد؟
به طور کلی آنژیوگرافی قلب در مدت زمان کوتاهی حدود 40 دقیقه طول می کشید، پس از کاتتریزاسیون و آنژیوگرافی عروق کرونر، نبض و فشار خون مورد بررسی قرار می گیرد، در صورتی که از شریان کشاله ران جهت آنژیوگرافی استفاده شده باشد، فشاری به مدت حداقل ده دقیقه توسط پرستار وارد می شود تا پس از برداشتن کاتتر و غلاف، خونریزی ایجاد نشود. اما اگر کاتتر از طریق شریان مچ دست عبور کرده باشد، فشار توسط یک کاف کوچک در اطراف مچ و کم کم طی چند ساعت کاهش پیدا می کند.
✅ نکته: اگر آنژیوگرافی از طریق شریان مچ دست انجام شده باشد، فرد می تواند فورا بنشیند و یا حرکت کند.
انواع روش های آنژیوگرافی قلب
آنژیوگرافی قلب را به روش های مختلفی انجام می دهند که از انواع آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
آنژیوگرافی قلب از طریق دست
افرادی که آنژیوگرافی قلب را از طریق دست انجام می دهند، آن را در مدت زمان کوتاهی انجام داده،بطوری که حتی ممکن است فرد در همان روز مرخص شود، به این صورت که پرستار پس از انجام آنژیوگرافی میزان خونریزی را بررسی کرده و در صورت نبودن هیچ مشکلی اجازه مرخص شدن را به بیمار می دهد؛ یکی از مهم ترین توصیه ها در رابطه با آنژیوگرافی از راه دست این ست که حتما یک نفر را به عنوان همراه کنار خود داشته باشد تا در صورت وجود هر گونه مشکلی بتواند به شما کمک کند.
توجه داشته باشید، احساس خستگی، کبودی یا درد محل زخم ممکن است تا چند روز پس از انجام آنژیوگرافی باقی بماند که یک موضوع کاملا طبیعی است.
آنژیوگرافی قلب از طریق پا
ممکن است افرادی که آنژیوگرافی از طریق پا انجام می دهند کمی دیرتر مرخص شوند و لازم است در شب اول یک نفر حتما کنار آن ها باشد. افرادی که عمل آنژیوگرافی قلب از طریق پا انجام می دهند، پس از انجام عمل ممکن است احساس خستگی داشته باشند یا محل زخمشان تا چند روز دردناک و کبود باشد که کاملا طبیعی می باشد.
آنژیوگرافی قلب با لیزر
آنژیوگرافی قلب با لیزر یکی از روش های آنژیوگرافی می باشد که در آن به جای استفاده از لوله های مخصوص از لیزر جهت از بین بردن گرفتگی رگ ها استفاده می هم شود که نسبت به متدهای قدیمی از مزیت هایی برخوردار است و مستلزم صرف هزینه بیشتری نیز می باشد،که البته برای همه موارد قابل انجام نمی باشد. توجه داشته باشید، تشخیص روش آنژیوگرافی قلب با مراجعه به بهترین دکتر آنژیوگرافی قلب در تهران مشخص خواهد شد.
مراحل انجام آنژیوگرافی قلب
ابتدا ناحیهای از بدن مانند مچ دست یا کشاله ران با مواد ضدعفونی پاک و بیحس میشود، سپس یک کاتتر باریک از طریق رگ وارد بدن شده و به سمت قلب هدایت میشود.
پزشک با کمک تصویربرداری زنده با اشعه ایکس، مسیر کاتتر را کنترل کرده و پس از رسیدن به عروق کرونر، ماده حاجب یددار را از طریق کاتتر تزریق میکند. این ماده موجب نمایان شدن دقیق مسیر جریان خون در رگها میشود و امکان شناسایی گرفتگی یا تنگیهای احتمالی را فراهم میکند.
بیمار در طول انجام این آزمایش که معمولاً کمتر از یک ساعت زمان میبرد، هوشیار است و احساس درد چندانی ندارد. پس از پایان کار، کاتتر خارج شده و محل ورود بسته میشود.
مهم ترین نکاتی که باید بعد از آنژیوگرافی رعایت شود
زمانی که آنژیوگرافی قلب را انجام دادید، مستلزم رعایت نکاتی می باشید که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
✅ استراحت یکی از مواردی است که کمک زیادی به بهبود وضعیت بیمار می کند، بنابراین تا حد امکان استراحت کنید.
✅ سعی کنید از ایستادن بیشتر از چند دقیقه خودداری کنید.
✅ از بلند کردن اجسام سنگین در هفت روز اول پرهیز کنید.
✅ در صورتی که علائمی مانند تورم، قرمزی، گرما یا ترشح از محل زخم مشاهده کردید حتما به پزشک مراجعه کنید چرا که ممکن است زخم دچار عفونت شده باشد.
✅ جهت پاک شدن کنتراست در بدن، نوشیدن مایعات را خصوصا در هشت ساعت اول ،فراموش نکنید.
اگر می خواهید تا با بیشتر در مورد مراقبت های بعد از آنژیوگرافی بدانید حتما این مقاله از سایت را مطالعه کنید.
آیا آنژیو قلب خطرناک است؟
احتمال خطر یا عارضه در این روش بسیار کم است و فقط در بعضی بیماران با مشکلات شدید رگها ممکن است خطراتی وجود داشته باشد. وقتی بیماری زود تشخیص داده شود و درمان سریع انجام شود، احتمال مشکلات بعدی کمتر میشود. پزشک قبل از انجام آنژیو، همه نکات را برای بیمار توضیح میدهد تا نگرانیها کم شود.
در کل، با وجود اینکه ممکن است عوارض کمی داشته باشد، اما وقتی توسط پزشک متخصص و با دستگاههای پیشرفته انجام شود، بسیار ایمن است و برای بیمارانی که نیاز دارند، انجام آن توصیه میشود.
عوارض بعد از آنژیوگرافی قلب
- ایجاد آریتمی یا نامنظمی در ضربان قلب
- واکنشهای آلرژیک به مواد حاجب یا داروهای مصرفی
- آسیب موقت به عملکرد کلیه، بهویژه در بیماران با سابقه بیماری کلیوی
- خونریزی یا کبودی در ناحیه ورود کاتتر (معمولاً کشاله ران یا مچ دست)
- عفونت در محل ورود کاتتر، هرچند بهندرت
- قرمزی، تورم یا التهاب موضعی در ناحیه لولهگذاریشده
- قرار گرفتن در معرض اشعه ایکس در طی تصویربرداری
سوالات متداول
احتمالا پیش از این تصور می کردید که آنژیوگرافی مختص افراد بزرگسال جهت تشخیص گرفتگی رگ ها می باشد و از شنیدن آنژیوگرافی قلب کودکان متعجب شده اید, اما باید بگوییم که انجام آنژیوگرافی قلب در هر سنی ممکن است. برخی از کودکان به دلیل بیماری قلبی مادرزادی که دارند، نیاز به انجام عمل آنژیوگرافی قلب دارند تا از این طریق مشکل و بیماریشان بررسی شود.
انجام آنژیوگرافی قلب به طور مشخص خطری ندارد اما ممکن است برخی افراد به ماده هایی که برای انجام این عمل استفاده می شود، حساسیت داشته باشند و دچار ایست قلبی شوند. توصیه می شود جهت پیشگیری از این مشکل، حتما آزمایشات مربوط به آنژیوگرافی را انجام دهید.
هزینه آنژیوگرافی به عواملی مانند تعداد رگ های گرفته شده و نوع عمل بستگی دارد و نمی توان برای آن مبلغ مشخصی در نظر گرفت. بنابراین بهترین راه مشاوره با پزشک می باشد تا هم تعداد رگ های گرفته شده و هم نوع عمل مشخص شود، در نهایت هزینه آنژیوگرافی مشخص می شود.
کلام آخر
در این مقاله به توضیحات کامل و جامعی در رابطه با آنژیوگرافی قلب که با انجام آن به تشخیص و بررسی اختلالات قلبی منجر می شود، پرداختیم. در صورتی که در زمینه آنژیوگرافی سوالی دارید می توانید در بخش انتهایی مقاله آن را مطرح نمایید.
