آنژیوپلاستی قلب چیست و چگونه انجام میشود؟

آنژیوپلاستی قلب روشی کم‌تهاجمی برای باز کردن رگ‌های کرونری تنگ یا بسته‌شده است که بدون نیاز به جراحی قلب باز انجام می‌شود. این روش معمولاً زمانی به کار می‌رود که جریان خون به عضله قلب کاهش یافته و خطر حمله قلبی وجود دارد.

آنژیوگرافی قلب یکی از روش‌هایی است که هر ساله جان بیماران بسیاری را نجات می‌دهد، با توجه به اهمیت این موضوع در ادامه به بررسی آنژیوپلاستی قلب می‌پردازیم.

آنژیوپلاستی قلب چیست؟

آنژیوپلاستی یک روش جراحی (مداخله داخل عروقی) می‌باشد که به منظور باز کردن رگ‌های خونی که دچار انسداد و گرفتگی شده‌اند انجام داده می شود تا از این طریق عبور جریان خون به راحتی انجام پذیرد، در واقع آنژیوپلاستی یکی از روش‌های کم تهاجمی جهت باز کردن پلاک‌های خونی در رگ‌های باریک شده محسوب می شود.

آنژیوپلاستی را ممکن است در رگ‌های خونی قلب، گردن، کلیه، بازو، پا و لگن انجام دهند و پس از رفع انسداد در هر کدام از رگ‌های گرفته شده، جریان خون به بافت و اندام بدون مشکل برقرار می‌شود، در نتیجه اکسیژن رسانی به بافت‌ها بهتر انجام می‌شود.

آنژیوپلاستی قلب در چه مواردی انجام می‌شود؟

بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر (CAD): این افراد به دلیل تنگی یا انسداد عروق قلبی دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس یا ضعف بدنی می‌شوند. آنژیوپلاستی می‌تواند با باز کردن رگ، جریان خون را بهبود دهد.

افرادی که دچار حمله قلبی شده‌اند: انجام آنژیوپلاستی می‌تواند مانع از آسیب بیشتر به عضله قلب شود و جریان خون مسدودشده را دوباره برقرار کند.

کسانی که سابقه آنژین قلبی دارند: درد یا فشار در ناحیه قفسه سینه به دلیل کاهش خون‌رسانی به عضله قلب ممکن است با آنژیوپلاستی کاهش یابد یا برطرف شود.

بیماران مبتلا به آسم قلبی: در صورت وجود انسداد در رگ‌های قلبی، باز کردن عروق می‌تواند تنفس و عملکرد قلب را بهبود دهد.

افرادی که دچار گرفتگی عروق محیطی (PAD) هستند: این بیماران دچار درد پا، زخم‌های دیرترمیم یا اختلال در خون‌رسانی به اندام‌ها می‌شوند. آنژیوپلاستی باعث بهبود گردش خون در این نواحی می‌شود.

وجود تنگی محدود در عروق کرونر همراه با نشانه‌های بالینی: در صورتی که بیمار با تنگی نه‌چندان شدید همچنان علائمی مانند درد قفسه سینه و تنگی نفس داشته باشد، آنژیوپلاستی کمک‌کننده خواهد بود.

انسداد عروقی در پی سکته یا لخته: باز کردن سریع رگ مسدودشده از طریق آنژیوپلاستی می‌تواند روند بهبودی را سرعت بخشد.

افراد مبتلا به آنوریسم آئورت با شرایط هم‌زمان انسداد رگ: در برخی بیماران، آنژیوپلاستی می‌تواند خطر پارگی عروق را کاهش داده و وضعیت پایداری برای بیمار ایجاد کند.

تشخیص نهایی برای انجام آنژیوپلاستی توسط پزشک متخصص، پس از بررسی کامل شرایط بیمار، صورت می‌گیرد.

آمادگی‌های پیش از آنژیوپلاستی

قبل از شروع انجام آنژیوپلاستی قلب زیر نظر بهترین دکتر آنژیوپلاستی در تهران لازم است تا اقداماتی انجام داده شود که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• 8 ساعت پیش از جراحی از خوردن و آشامیدن هرگونه ماده‌ی غذایی خودداری نمائید.
• تمام داروها و مکمل‌های گیاهی که مصرف می‌نمائید به پزشک اطلاع دهید.
• لباس‌های راحت بپوشید تا در هنگام تعویض آنها با مشکل مواجه نشوید.

آنژیوپلاستی قلب چگونه انجام میشود؟

عروقی که خون را به قلب می‌رسانند عروق کرونر نام دارند. آنژیوپلاستی قلب به منظور باز کردن رگ‌های مسدود شده‌ی عروق کرونر انجام می‌شود.

پیش از شروع آنژیوپلاستی مقداری داروی مسکن دریافت خواهید نمود تا در هنگام جراحی هیچ گونه درد و ناراحتی را حس نکنید، همچنین ممکن است مقداری داروی آرام بخش جهت جلوگیری از اضطراب و استرس به شما تزریق شود. داروهای دیگری مانند داروهای رقیق کننده‌ی خون نیز با توجه به شرایط بیماری ممکن است تزریق شود.

پس از اینکه بیماری تحت مانیتور قرار گرفت (بررسی ضربان قلب، فشار خون و میزان اکسیژن خون) و داروهای لازم تزریق شد جراحی آنژیوپلاستی آغاز می‌شود.

برای شروع جراحی ابتدا یک برش نازک در رگ بازو، مچ دست و یا کشاله‌ی ران ایجاد می‌شود و از طریق این برش یک لوله‌ی نازک به نام کاتتر به سمت قلب فرستاده خواهد شد. تصاویر زنده اشعه ایکس جراح را جهت هدایت دقیق کاتتر به سمت عروق قلبی و یافتن محل انسداد عروق راهنمایی می‌نماید، در برخی مواقع یک ماده‌ی رنگی به بدن تزریق می شود تا محل انسداد عروق توسط تصاویر اشعه ایکس به صورت واضح مشخص شود.

پس از یافتن محل رگی که دچار گرفتگی شده است یک کاتتر بالونی به سمت رگ گرفته شده فرستاده می‌شود، با باز شدن بالون در محل انسداد عروق، گرفتگی رگ برطرف خواهد شد و جریان خون مناسب به سمت قلب باز می‌شود.

در برخی موارد جهت جلوگیری از گرفتگی رگ ممکن یک میله‌ی توری سیمی که به عنوان استنت شناخته می‌شود در محل رگی که دچار انسداد شده بود قرار بگیرد، استنت به منظور جلوگیری از انسداد دوباره در رگ باقی می‌ماند. اغلب استنت‌ها با دارویی پوشیده شده‌اند که احتمال انسداد رگ در آینده را کاهش می‌دهد.

پس از اینکه کاتترها از رگ خارج شد با استفاده از یک بانداژ محل ورود کاتتر پانسمان خواهد شد.

عمل آنژیوپلاستی قلب چقدر طول میکشد؟

مدت زمان انجام آنژیوپلاستی قلب بسته به شرایط بیمار و میزان انسداد عروق متفاوت است، اما معمولاً این عمل بین ۴۵ دقیقه تا ۲ ساعت به طول می‌انجامد.

مزایای آنژیوپلاستی قلب

این نوع جراحی از مزایای بیشماری برخوردار است که از مهم ترین آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خطر کمتری نسبت به جراحی قلب دارد.
• هزینه‌های آن نسبت به جراحی قلب باز به مراتب کمتر می‌باشد.
• پس از جراحی فقط یک برش کوچک در محل ورود کاتتر و یک زخم کوچک ناشی از آنژیوکت روی بدن باقی می‌ماند بنابراین دوران بهبودی بیمار به مراتب سریعتر از روش‌های جراحی قلب می‌باشد.

آیا آنژیوپلاستی قلب خطرناک است؟

آنژیوپلاستی قلب مانند هر روش درمانی دیگری ممکن است عوارض و خطراتی داشته باشد، اما در بسیاری از موارد، مزایای انجام آن بیشتر از خطرات احتمالی آن است. در واقع، عدم درمان انسداد عروق می‌تواند خطرات جدی‌تری مانند حمله قلبی را به همراه داشته باشد.

عوارض بعد از آنژیوپلاستی قلب؛ چه خطراتی ممکن است ایجاد شود؟

همان طور که پیشتر اشاره شد آنژیوپلاستی یکی از روش‌های کم تهاجمی می‌باشد اما مشابه هر مداخله‌ی پزشکی ممکن است با خطراتی همراه باشد، برخی از این خطرات و عوارض عبارتند از:

• واکنش نسبت به ماده‌ی حاجب
• حمله‌ی قلبی
• نامنظم شدن ضربان قلب
• سکته
• آسیب به عروق خونی و یا کلیه

• لخته شدن خون
• درد در قفسه سینه
• احتمال خونریزی
• جراحی مجدد در صورتی که استنت در محل خود قرار نگیرد.

خطرات آنژیوپلاستی برای افراد مسن و بیمارانی که دچار چند شریان مسدود شده هستند و یا افرادی که دچار بیماری‌های کلیوی و نارسایی قلبی هستند بیشتر می‌باشد.

آیا آنژیوپلاستی قلب درد دارد؟ تجربه بیماران چگونه است؟

آنژیوپلاستی معمولاً درد زیادی ندارد، چون محل ورود کاتتر بی‌حس می‌شود. هنگام ورود سوزن یا کاتتر، ممکن است تنها سوزش یا ناراحتی خفیفی حس شود که سریع از بین می‌رود.

بیماران حرکت کاتتر را در عروق احساس نمی‌کنند، چون رگ‌ها عصب حسی ندارند. در زمان تزریق ماده‌ی کنتراست، ممکن است گرما یا سوزش کوتاهی حس شود که طبیعی و گذراست.

پس از پایان عمل نیز امکان دارد کمی درد یا کبودی در محل ورود کاتتر ایجاد شود که خفیف و موقتی است. در صورت بروز درد شدید، خون‌ریزی یا گسترش کبودی، لازم است فوراً به پزشک اطلاع داده شود.

طول عمر بیماران آنژیوپلاستی چقدر است؟

طول عمر بیماران پس از آنژیوپلاستی به عوامل مختلفی مثل سن، وضعیت کلی سلامت، شدت گرفتگی عروق و میزان رعایت سبک زندگی سالم بستگی دارد. به طور معمول، این بیماران می‌توانند بین ۱۰ تا ۱۵ سال یا بیشتر بعد از عمل زندگی کنند، مخصوصاً اگر مراقبت‌های بعد از آنژیوپلاستی مثل رژیم غذایی مناسب، ورزش منظم و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای را جدی بگیرند.

جمع بندی

آنژیوپلاستی قلب روشی برای باز کردن رگ‌های خونی تنگ یا مسدودشده قلب است که معمولاً در اثر تجمع پلاک‌های چربی ایجاد می‌شود. در این روش، یک بالون کوچک از طریق کاتتر وارد رگ شده و در محل گرفتگی باد می‌شود تا مسیر خون‌رسانی باز شود؛ گاهی نیز استنت (فنر) برای حفظ باز ماندن رگ قرار داده می‌شود. آنژیوپلاستی اغلب بدون نیاز به جراحی قلب باز انجام می‌شود و به بهبود جریان خون و کاهش علائم مانند درد قفسه سینه کمک می‌کند.