عوارض جراحی قلب باز، این روزها به دلیل پیشرفت علم پزشکی به نسبت کمتر شده است و پزشکان با تجربه در این حوزه تمام تلاش خود را میکنند تا این عوارض را به حداقل ممکن خود برساند. البته تعدادی عوارض و خطرات احتمالی این عمل وجود دارد که بایستی توجه جدی به آنها داشته باشید. در این مقاله، چند مورد از مهمترین و شایعترین خطرات عمل قلب باز و همچنین راههای پیشگیری از آنها را برای شما شرح دادهایم پس تا انتهای این نوشتار همراه ما باشید.
مهمترین عوارض جراحی قلب باز
گفتنی است که برای انجام جراحی قلب باز بیمار به طور کامل بیهوش میشود. به طوری که هیچ نوع دردی را حس نمیکند. اما این احتمال وجود دارد که پس از جراحی، یکسری عوارض کوتاه مدت یا بلند مدت را تجربه کند؛ که از مهم ترین ان ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
✳️ خونریزی
یکی از مهمترین عوارض جراحی قلب باز که احتمال دارد برای هر فردی رخ بدهد، خونریزی است. به طور کلی، خونریزی در هنگام انجام این عمل، اتفاقی کاملا طبیعی است و پزشکان میتوانند آن را به خوبی کنترل نمایند. اما گاهی اوقات ممکن است که به علت بریدگی یا بخیههای زیاد، جراحتهایی در داخل قفسه سینه ایجاد شده به گونهای که پس از عمل نیز خونریزی ادامهدار باشد.
پیش از آنکه قفسه سینه شما در اتاق عمل بسته شود، پزشکان بررسی میکنند تا قسمتهایی که احتمال خونریزی در آن وجود دارد، مشکلی نداشته باشند. آنها در پشت استخوان سینه شما، دو راه برای خروج خون (به اندازه یک قلم بزرگ) باقی میگذارند زمانی که بیمار مجددا به بخش مراقبتهای ویژه منتقل شود، مقدار خونی که از این مسیرها به سمت بطری جمع میشود؛ با دقت بالایی اندازهگیری و بررسی خواهد شد.
اگر خونریزی برای چندین ساعت ادامه پیدا کند، احتمال دارد که جراح و متخصص بیهوشی تصمیم بگیرند تا بیمار را به اتاق عمل برگردانند تا زخم مجدد باز شود سپس تمامی مناطقی که احتمال خونریزی دارد مجدد بررسی تا از این طریق بتوان خونریزی را متوقف کرد. مدت زمان انجام این عمل نیز حدود یک الی دو ساعت است.
چنانچه فشار خون شما ناپایدار و خونریزی بیش از حد معمول باشد، ممکن است که برای باز کردن دوباره زخم نیاز باشد که به بخش مراقبت های ویژه بروید ولی دقت داشته باشید که بازگشت مجدد بیمار به اتاق عمل در واقع تا حدود بسیار زیادی خطرناک است.
✳️ ایجاد لخته های خونی
لخته شدن خون یا ترومبوآمبولی، یکی دیگر از خطرات جراحی قلب باز است. این عارضه معمولا پس از انجام هر نوع عمل جراحی اتفاق میافتد ولی دقت داشته باشید که احتمال رخ دادن آن در افراد سیگاری و چاق بیشتر خواهد بود.
این اتفاق معمولا در پاها ایجاد شده ولی ممکن است که به ریه نیز منتقل و منجر به بروز اتفاقات خطرناک تری شود پس اگر علائمی مثل تورم در پا، درد در ساق پا، بدن درد، تنگی نفس و درد در قفسه سینه را داشتید به احتمال خیلی زیاد، به این عارضه دچار شدهاید.
پزشک پیش از انجام این عمل، در خصوص سابقه بیماریهایی که دارید، با شما صحبت خواهد کرد. پس از آن، احتمال رخ دادن لختگی را نیز مورد ارزیابی قرار میدهد و در انتها برنامه ریزی های لازم را جهت پیشگیری انجام می دهد.
✳️ سکته مغزی
سکته مغزی به عنوان یکی از مهمترین عوارض جراحی قلب باز محسوب می شود و زمانی که خونرسانی به مغز متوقف شود رخ می دهد؛ گفتنی است که اگر مغز نتواند مواد مغذی و اکسیژن مورد نیاز را بدست آورد سلولهای آن صدمه دیده یا حتی میمیرند.
توجه داشته باشید که سکته مغزی قادر است که یک سری مشکلات کوتاه یا بلند مدت را در شما ایجاد کند. این عوارض معمولا تاثیر بالایی بر نحوه گفتار، حرکت و بلع شما دارند یا حتی گاهی اوقات نیز ممکن است منجر به مرگ نیز شود.
✳️ تپش قلب
بهتر است بدانید که تپش قلب یکی از شایعترین عوارض جراحی قلب باز محسوب میشود. به طور معمول، بینظمیهای موجود در ریتم ضربان قلب با کمک سیمهای ضربانساز به حالت طبیعی خود بازمیگردند البته استفاده از آنها بر اساس نوع جراحی میتواند موقتی یا همیشگی باشد.
در اکثر مواقع، تپش قلب به شکل کوتاه مدت و در طی چندین ثانیه دیده میشود که که یک اتفاق کاملا طبیعی می باشد؛ اما بهتر است توجه داشته باشید که اگر ضربان قلب شما برای چندین ثانیه از حالت طبیعی خود خارج شود، باید سریعا به پزشک خود اطلاع دهید تا مشکل ایجاد شده هر چه سریع تر برطرف شود.
✳️ فیبریلاسیون دهلیزی
فیبریلاسیون دهلیزی یک نوع ضربان قلب سریع است که معمولا پس از انجام این جراحی، برای بیشتر بیماران اتفاق میافتد. رخ دادن این عارضه، خیلی نگران کننده نیست زیرا نشان دهنده یک مشکل خاص در عمل نخواهد بود. البته این احتمال وجود دارد که با این عارضه، مقداری احساس بیحالی و ضعف داشته باشید که کاملا موقتی است.
فیبریلاسیون دهلیزی میتواند به راحتی و با استراحت و دارو برطرف شود. در صورتی که این عارضه برای چندین روز ادامهدار بود؛ باید خیلی سریع به فکر اصلاح آن باشید. گفتنی است که برای رفع این عارضه، یک شوک الکتریکی بسیار کوتاه با کمک عمل کاردیوورژن به قلب وارد میشود با هدف این که ضربان قلب به ریتم طبیعی خود برگردد.
✳️ هذیان
نخستین باری که پس از انجام جراحی از خواب بیدار میشوید، احتمال دارد که مقداری احساس گیجی را تجربه کنید. این اتفاق به دلیل اثرات ماده بیهوشی بوده و کاملا عادی است. هر چقدر که اثرات مواد بیهوشی کمتر شود، احساس هوشیاری شما نیز بیشتر خواهد شد. البته گاهی اوقات ممکن است که یک حالت غیرعادی که به آن هذیان گفته میشود نیز بعد از عمل مشاهده شود که جزو اصلیترین خطرات جراحی قلب باز محسوب میشود.
آن دسته از افرادی که دچار هذیان بعد از عمل میشوند؛ احتمال دارد که احساساتی مثل عصبانیت، سردرگمی و گریه را تجربه کنند دقت داشته باشید که به طور کلی، این وضعیت چندین روز پس از جراحی، به علت پایین بودن مقدار اکسیژن خون، کمبود آب وعفونت رخ میدهد.
🔴 نکته: در موارد نادر نیز احتمال دارد که بیمار به فراموشی کوتاه مدت نیز دچار شود به صورتی که حتی خانواده خود را هم به یاد نیاورد اما باید اشاره کنیم که کوتاه مدت بوده و بعد از چند روز رفع می شود ولی به هیچ عنوان نسبت به آن کم توجهی نداشته باشید چرا اگر طولانی مدت شود لازم است تا حتما به پزشک مراجعه نمایید.
✳️ عفونت قفسه سینه
عفونت قفسه سینه نیز یکی دیگر از خطرات و عوارض عمل قلب باز محسوب میشود؛ مهمترین عامل رخ دادن این عارضه، تکثیر باکتریها و ویروسها در خلط است. دقت داشته باشید که در این عارضه نفس کشیدن و سرفه کردن را برای بیمار سخت می کند.
🔴 نکته: بهترین جراح قلب در تهران بعد از عمل به بیماران خود یاد می دهد که پس از عمل، چگونه نفس عمیق بکشند یا اینکه چگونه سرفه کنند تا از بروز هر گونه مشکلی بعد از عمل پیشگیری شود؛ اما در هر صورت بروز هر چه سریع تر به پزشک خود اطلاع دهید چرا که ممکن است نیاز به دریافت اکسیژن داشته باشید.
آن دسته از افرادی که تمامی توصیه های پزشک خود را رعایت کرده اند کمتر دچار این مشکل میشوند ولی دقت داشته باشید که تمامی دارو های تجویز شده از سوی پزشک را به طور مرتب مصرف نمایید تا زا بروز هر گونه مشکلی پیشگیری شود.
✳️ مشکلات کلیوی
عملکرد کلیه پس از انجام جراحی مقداری کم میشود اما یک وضعیت کاملا طبیعی است چرا که بعد از چند روز به حالت عادی خود باز می گردد.
در موارد بسیار نادر دیده شده که مشکلات کلیوی برای مدت زمان طولانی تری باقی مانده و بیمار محبور به انجام دیالیز خواهد بود.
راههای پیشگیری از عوارض جراحی قلب باز
با رعایت نکاتی که در ادامه اشاره خواهیم کرد از بروز هر گونه مشکلی بعد از جراحی می توان پیشگیری کرد از مهم ترین آن ها عبارتند از:
- رعایت یک رژیم غذایی سالم و متعادل میتوانند روند التیام زخمهای شما را بهبود ببخشند.
- در صورت داشتن بیماری های مزمن مانند فشار خون بالا، دیابت، چربی خون بالا و غیره بهتر است که قبل از عمل، آنها را کنترل کنید.
- دارو های تجویز شده از سوی پزشک را به موقع مصرف کنید.
- تا یک هفته قبل و بعد از انجام جراحی قلب باز از مصرف الکل و دخانیات خودداری نمایید.
سوالات متداول
پس از انجام این عمل، بیمار ممکن است به درمان دارویی دائمی نیاز داشته باشد تا از بروز هر گونه مشکلی پیشگیری شود از مهم تر این موضوع روند بهبودی را نیز تسریع می بخشد.
گفتنی است که مدت زمان بهبودی پس از عمل جراحی قلب باز، به فاکتورهای متعددی مثل نوع و جزئیات عمل جراحی، وضعیت عمومی بیمار و بهبودی پس از جراحی بستگی دارد ولی به طور میانگین مدت زمان بازگشت به فعالیتهای روزمره معمولا بین ۴ الی ۶ هفته خواهد بود.
کلام آخر
اگر میخواهید عوارض جراحی قلب باز را تجربه نکنید، بهتر است که توجه جدی به نکات گفته شده در مقاله داشته باشید و مراقبت های بعد از جراحی قلب را به درستی رعایت نمایید از همه مهم تر مراجعه به یک پزشک با تجربه نیز در این موضوع نقش بسزایی دارد. در صورت داشتن هر گونه سوالی می توانید در بخش انتهایی مقاله مطرح نمایید.
