Search
Close this search box.
دکتر امیرحسین جلالی

سوراخ قلب در کودکان و نوزادان

سوراخ قلب در کودکان و نوزادان در واقع یک مشکل مادرزادی است که از بدو تولد وجود دارد. تقریباً 70 درصد نوزادانی که با حفره‌ای در قلب متولد می‌شوند تحت درمان قرار گرفته و تا سنین بزرگسالی زنده می‌مانند. توجه داشته باشید که سوراخ قلب به ندرت پس از تولد و در بزرگسالان ممکن است ایجاد شود، علت آن حمله‌ی قلبی و یا برخی مداخلات پزشکی می‌باشد اما ناهنجاری‌های دیواره‌ی دهلیز که منجر به سوراخ در دیواره‌ی قلب نوزادان می‌شود یک بیماری کاملاُ شایع می‌باشد.

علت سوراخ قلب در کودکان

علت سوراخ قلبی در کودکان

هنوز علت اصلی ایجاد سوراخ فلب درکودکان به طور کامل مشخص نیست اما محققان عقیده دارند مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی و سایر عوامل ممکن است منجر به این نوع ناهنجاری شود.

در طی مراحل رشد تمام جنین‌ها دارای سوراخ طبیعی در قلب می‌باشد، این سوراخ‌ها پیش از تولد بسته می‌شوند اما در برخی از جنین‌ها بسته شدن سوراخ‌ها تا مدتی پس از تولد نیز طول می‌کشد.

انواع سوراخ‌هایی که در قلب نوزادان و کودکان ممکن است ایجاد شود عبارتند از:

ناهنجاری‌های سپتوم دهلیزی

این بیماری به سوراخی که بین دهلیزها قرار دارد اشاره می‌نماید. (دهلیز به 2 محفظه‌ی بالایی قلب اشاره دارد)؛ وجود سوراخ در دیواره‌ی بین دهلیزها در زمانی که قلب جنین در حال شکل گرفتن می‌باشد ممکن است باقی بماند و پس از تولد این سوراخ به طور کامل بسته نشود.

ناهنجاری‌های سپتوم دهلیز خود انواع مختلفی دارد که شامل این موارد می‌شود:

  • پریمیوم یا اولیه: این سوراخ در قسمت پایینی دیواره‌ سپتوم ایجاد می‌شود.
  • سکندوم: سوراخی که در میانه‌ی دیواره‌ی سپتوم می‌باشد.
  • Multifenestrated: به ناهنجاری‌هایی که چندین حفره در دیواره‌ی سپتوم وجود دارد اشاره دارد.
  • سینوس وریدی: در قسمت بالایی سپتوم دهلیزی ایجاد می‌شود.

ناهنجاری‌های سپتوم بطنی

این اختلالات به وجود سوراخ در دیواره‌ی بطن‌های اشاره دارد که شامل انواع مختلفی می‌باشد که ممکن است در بافت عضلانی بین بطن‌ها، در نزدیکی میانه‌ی قلب، در نزدیک آئورت یا شریان‌های ریوی تشکیل شوند.

بیشتر بخوانید: بیماری مادرزادی قلب از علائم تا درمان

عوامل خطر ایجاد سوراخ قلب در کودکان

همان طور که پیشتر اشاره شد علت اصلی ایجاد سوراخ‌های قلبی به طور کامل مشخص نمی‌باشد اما برخی از عواملی که احتمال تولد نوزادی با سوراخ قلبی را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  • عوامل ژنتیکی و ارثی: فرزند افرادی که سابقه‌ی خانوادگی ابتلا به سوراخ قلب را دارند بیشتر در معرض ابتلا به این ناهنجاری قرار دارند.
  • عوامل محیطی: محیط اطراف مادر در زمان بارداری می‌تواند تاثیر مهمی در سلامت جنین داشته باشد. خانم‌های بارداری که در معرض مواد شیمیایی و یا داروهای خاصی قرار دارند بیشتر از سایرین ممکن است نوزادی با سوراخ قلبی و یا سایر ناهنجاری‌ها به دنیا بیاورند.
  • سبک زندگی مادر: مصرف سیگار و الکل یکی از عوامل بروز ناهنجاری‌های مادرزادی در جنین می‌باشد.
  • برخی از بیماری‌ها: مادرانی که دچار بیماری‌هایی مانند دیابت، سرخجه، فنیل کتونوری و لوپوس هستند بیشتر از سایرین نوزادی مبتلا به سوراخ قلب به دنیا می‌آورند.

علائم سوراخ قلب در کودکان

برخی از نوزادان و یا کودکانی که با سوراخ قلب متولد می‌شوند ممکن است هیچ گونه علامت ظاهری نداشته باشند و پزشک تنها با معاینات دقیق پی به این بیماری ببرد. اما در برخی موارد نیز با توجه به شدت بیماری علائم زیر بروز می‌نماید:

  • سیانوز یا تغییر رنگ پوست که به دلیل مشکلات گردش خون در نوزاد ایجاد می‌شود.
  • سکته مغزی و یا حمله ایسکمیک گذرا
  • تنفس سریع و متناوب
  • عدم رشد متناسب با سن
  • بالا بودن فشار خون
  • میگرن

تشخیص سوراخ قلب در کودکان

در صورتی که با توجه به علائم و یا معاینات اولیه، پزشک به سوراخ قلب در نوزاد مشکوک باشد آزمایش‌های زیر توصیه می‌شود:

اکو کاردیوگرام قفسه سینه

سی تی اسکن قلبی

ام آر آی قلب

تصاویر اشعه ایکس از قفسه سینه

به طور کلی غربالگری ناهنجاری‌های قلبی بخشی از معاینات معمول پس از تولد می‌باشد.

سوراخ قلب در طی دوران بارداری و با اکوکاردیوگرام جنین نیز قابل تشخیص می‌باشد. این آزمایش برای خانم‌های که به دلایل بیماری‌های خانوادگی و یا مصرف برخی داروها و سایر شرایط در معرض خطر تولد نوزادی با ناهنجاری‌های قلبی قرار دارند توصیه می شود.

درمان سوراخ قلبی در کودکان

در ابتدا برای درمان حتما به بهترین جراح قلب در تهران مراجعه نمایید، ایشان نوع روش درمان را با توجه به این موارد انتخاب می‌شود:

  • نوع سوراخ
  • محل سوراخ
  • سن بیمار
  • سایر علائم

به عنوان مثال سوراخ کوچکی که در سپتوم بطن قرار گرفته است و هیچ گونه علائمی برای نوزاد ایجاد نکرده است احتیاج به درمان ندارد.

برخی از سوراخ‌ها به مرور زمان ممکن است بسته شوند به عنوان مثال سوراخ‌های سپتوم دهلیزی که کمتر از 5 میلی متر هستند معمولاُ در همان سال اول تولد نوزاد بدون هیچ گونه درمان خاصی بسته می شوند.

اما سوراخ‌های بزرگ که منجر به ایجاد علائم شدید می‌شوند احتیاج به جراحی قلب دارند که نوع روش آن می تواند بر اساس نوع و میزان سوراخ کاملا متفاوت باشد. در انتها باید اشاره کنیم که حدود 95 درصد نوزادان و کودکانی که دچار سوراخ قلب هستند پس از جراحی قلب می‌توانند تا 18 سالگی زنده بمانند.

دکتر امیرحسین جلالی

دکتر امیرحسین جلالی

فوق تخصص جراحی قلب و عروق
فلوشیپ جراحی بیماری های مادرزادی قلب

یک پاسخ
  1. با سلام خدمت شما دکتر عزیز
    سوالی داشتم در رابطه با سوراخ بودن قلب کودکان. خواهر من که ۱۳ ساله هست دچار همین بیماری هست که خودمان تازه این موضوع را متوجه شدیم. متخصص قلب بزرگسالان گفت حفره آیی کوچک در قلبش هست و باید او را نزد متخصص کودکان ببریم. آیا این بیماری خطر جانی برای او دارد و یا درمانی وجود دارد؟ مانند جراحی یا دارو؟ و آیا طول عمر کاهش میابد؟ چقدر احتمال بهبودی کامل وجود دارد؟

    با کمال تشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست محتوا