تاکی کاردی حالتی است که در آن قلب حتی در زمان استراحت هم سریعتر از حد طبیعی میتپد و معمولاً ضربان بالای ۱۰۰ بار در دقیقه دارد.
گاهی این تند شدن ضربان قلب گذرا و بیخطر است، اما در بعضی مواقع میتواند نشانه یک مشکل جدی در قلب باشد. خیلی از افراد ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند، اما تاکی کاردی در برخی شرایط میتواند خطر سکته مغزی، نارسایی یا حتی ایست قلبی را بالا ببرد. آشنایی با علتها، علائم و روشهای کنترل تاکی کاردی کمک میکند تا به موقع از عوارض احتمالی پیشگیری کنیم.
تاکی کاردی چیست و چه تفاوتی با تپش قلب دارد؟
تاکیکاردی به حالتی گفته میشود که ضربان قلب در زمان استراحت بالاتر از حد طبیعی باشد. به طور معمول قلب بزرگسالان بین ۶۰ تا ۱۰۰ بار در دقیقه میزند، اما اگر این عدد از ۱۰۰ بیشتر شود، پزشکان آن را غیر طبیعی در نظر میگیرند.
این وضعیت میتواند در دهلیزها یا بطنهای قلب رخ دهد و باعث شود خونرسانی به بدن و حتی خود قلب کاهش پیدا کند. از آنجا که با افزایش سرعت ضربان، نیاز قلب به اکسیژن هم بیشتر میشود، ادامهدار بودن این وضعیت میتواند خطراتی مانند حمله قلبی را به دنبال داشته باشد.
علت تاکی کاردی ناگهانی
تند شدن غیرطبیعی ضربان قلب (تاکیکاردی) میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ برخی بیخطر و موقتی هستند و برخی دیگر نیاز به بررسی پزشکی دارند. مهمترین عوامل عبارتند از:
- بیماریهای قلبی: مانند حمله قلبی، نارسایی قلبی، کاردیومیوپاتی یا مشکلات دریچهای قلب
- اختلالات الکتریکی قلب: آریتمیهای مادرزادی یا آسیب بافت قلب به دلیل بیماریهای عروقی و کرونری
- عوامل سبک زندگی: مصرف زیاد کافئین، الکل، نیکوتین، سیگار یا مواد محرک (مثل کوکائین)
- مشکلات هورمونی و متابولیک: پرکاری یا کمکاری تیروئید، تغییرات هورمونی یا عدم تعادل الکترولیتها (سدیم، پتاسیم، کلسیم و منیزیم)
- شرایط عمومی بدن: کمخونی، کمآبی، خونریزی شدید، تب یا عفونت
- استرس و فشار روحی یا جسمی: اضطراب شدید، خستگی مفرط یا حتی جراحی قلب
- داروها: برخی داروهای خاص میتوانند بر ریتم قلب اثر بگذارند
تاکی کاردی چگونه تشخیص داده میشود؟
برای تشخیص تاکیکاردی، پزشک ابتدا درباره علائم شما پرسوجو میکند و یک معاینه ساده انجام میدهد. سپس بسته به شرایط، ممکن است آزمایشهایی مثل نوار قلب برای بررسی ریتم الکتریکی قلب، اکوکاردیوگرافی برای دیدن ساختار و عملکرد قلب، یا تست ورزش برای ارزیابی ضربان هنگام فعالیت تجویز شود.
گاهی هم از دستگاههایی مثل هولتر مانیتور استفاده میشود که ضربان قلب را در طول شبانهروز ثبت میکند. آزمایش خون هم میتواند به کشف مشکلاتی مثل پرکاری تیروئید یا اختلالات متابولیک که در بروز تاکیکاردی نقش دارند کمک کند.
تاکی کاردی چگونه درمان میشود؟
تاکیکاردی بسته به علت و شدت آن روشهای درمانی متفاوتی دارد. در انواع خفیف و فوق بطنی، تغییر سبک زندگی مثل استراحت کافی، کاهش مصرف کافئین و الکل، ترک سیگار و مدیریت استرس میتواند مفید باشد، همراه با داروهایی که ریتم قلب را تنظیم میکنند.
در موارد شدیدتر یا تاکیکاردیهای بطنی، پزشک ممکن است از روشهایی مثل کاردیوورژن (الکتروشوک کنترلشده)، ابلیشن با امواج رادیویی برای غیر فعال کردن بخشهای مختلکننده سیگنالهای قلب، یا جراحی استفاده کند.
درمان خانگی تاکی کاردی
تاکیکاردی مشکلی جدی است و به هیچ وجه نباید تنها به درمانهای خانگی اکتفا کرد. این مشکل زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که با علائمی مثل درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه یا غش همراه باشد. در چنین شرایطی مراجعه به متخصص قلب ضروری است تا با انجام آزمایشهای لازم، علت اصلی مشخص شده و درمان مناسب آغاز شود.
بهترین دارو برای تاکی کاردی
برای درمان تاکیکاردی، داروی مناسب هر فرد بسته به علت ایجاد مشکل، شدت علائم و وضعیت کلی سلامت او متفاوت است. تشخیص دقیق و تجویز صحیح دارو توسط پزشک متخصص ضروری است تا روند درمان به شکل ایمن و مؤثر پیش برود.
آیا تاکی کاردی خطرناک است؟
تاکیکاردی یا تند شدن ضربان قلب همیشه به معنای یک مشکل جدی نیست و میزان خطر آن به شرایط زمینهای بیمار بستگی دارد. در بسیاری از مواقع، عواملی مثل استرس، هیجان یا فعالیت بدنی شدید باعث افزایش موقت ضربان میشوند و جای نگرانی ندارند. اما اگر تپش قلب طولانیمدت باشد یا همراه با علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه یا غش رخ دهد، میتواند نشانه وجود یک بیماری قلبی باشد.
جمع بندی
تاکیکاردی به افزایش ضربان قلب بالاتر از حد طبیعی گفته میشود که میتواند ناشی از استرس، بیماریهای قلبی یا مشکلات هورمونی باشد. تشخیص به موقع و بررسی علت زمینهای اهمیت زیادی دارد، چون بعضی انواع آن خطرناک هستند و نیاز به درمان فوری دارند. داشتن سبک زندگی سالم، مدیریت استرس و مراجعه منظم به پزشک میتواند به کنترل ضربان قلب و کاهش عوارض کمک کند.
