Search
Close this search box.
دکتر امیرحسین جلالی

باطری قلب و نحوه کار آن

پیس میکر یا ضربان ساز که در اصطلاح عامیانه باطری قلب شناخته می‌شود یک دستگاه الکتریکی کوچک می‌باشد که در قفسه سینه قرار داده می‌شود تا با ارسال پالس‌های الکتریکی به قلب، ضربان آن را منظم سازد. افرادی که دچار مشکل ضربان قلب آهسته هستند با استفاده از ضربان ساز به کیفیت زندگی بهتری دست می‌یابند. این دستگاه یک گزینه‌ی نجات بخش برای بسیاری از بیماران مبتلا به مشکلات قلبی می‌باشد.

باطری قلب

عملکرد باطری قلب

ضربان ساز یا باطری قلب یک دستگاه کوچک می‌باشد که اندازه‌ی آن کوچکتر از یک جعبه‌ی کبریت است و بین 20 تا 50 گرم وزن دارد.

اصلی‌ترین قسمت دستگاه، مولد پالس می‌باشد که شامل یک باتری و مدار کوچک کامپیوتری می‌باشد و توسط 1 یا چند سیم به قلب متصل می‌شود. قسمتی که منجر به ایجاد پالس می‌شود، تکانه‌های الکتریکی را از طریق سیم‌ها به قلب ارسال می‌نماید.

تمام باطری‌های قلب مدرن که در سال‌های اخیر تولید شده‌اند بر اساس مشکل بیمار، ضربان لازم را ایجاد می‌نماید، در واقع این دستگاه‌های مدرن قادر به تنظیم بر اساس نیازهای بدن بیمار هستند.

در صورتی که ضربان قلب بیمار بسیار کند یا اینکه قطع شود، دستگاه ضربان ساز سیگنال‌هایی را با سرعت ثابت به سمت قلب ارسال می‌نماید ولی در مقابل زمانی که ضربان قلب نرمال باشد، هیچ گونه سیگنالی هم ارسال نمی شود.

اکثر باطری‌های قلب دارای حسگرهایی هستند که حرکات بدن و همچنین تعداد تنفس بیمار را نیز تشخیص می‌دهند و با توجه به فعالیت بدن سرعت ارسال سیگنال را تغییر می‌دهند.

دفیبریلاتور کاردیوورتر قابل کاشت (ICD)

دفیبریلاتور کاردیوورتر قابل کاشت دستگاه دیگری می‌باشد که شبیه ضربان ساز می‌باشد، این دستگاه قادر است با ایجاد یک شوک الکتریکی، منجر به راه اندازی مجدد عملکرد قلب شود.

بیشتر باطری‌های قلبی شامل ضربان ساز و ICD می‌باشند.

ICD به عنوان یک درمان پیشگیرانه برای افرادی که ممکن است در معرض ایست قلبی قرار بگیرند استفاده می‌شود. در صورتی که دستگاه ICD تپش قلب غیرطبیعی و خطرناکی را دریافت نماید با ایجاد یک شوک الکتریکی منجر به بازگشت ریتم طبیعی قلب می‌شود.

چه افرادی احتیاج به باطری قلب دارند؟

قلب مانند یک دستگاه پمپاژ می‌باشد که از ماهیچه ساخته شده و توسط سیگنال‌های الکتریکی کنترل می‌شود. بنا به دلایل مختلفی ممکن است سیگنال‌های قلبی دچار اختلال شوند. اختلال در ارسال سیگنال‌های قلبی منجر به ایجاد بیماری‌های بالقوه خطرناکی می‌شوند که عبارتند از:

✅ برادی کاردی: آهسته شدن ضربان قلب

✅ تاکی کاردی: سریع شدن ضربان قلب

✅ بلوک قلب: اختلال در ارسال سیگنال‌های قلبی و نامنظم شدن ضربان قلب

✅ ایست قلبی: قطع تپش قلب به دلیل اختلال در سیگنال‌های الکتریکی قلبی

بیشتر بخوانید: نارسایی قلبی از علائم تا راه های تشخیص

نحوه نصب باطری قلب

کاشت ضربان ساز یا باطری قلب یک عمل تقریباً ساده می‌باشد که با استفاده از دارو های خواب آور و بی حسی قابل انجام می‌باشد. قسمت اصلی دستگاه در سمت چپ قفسه سینه و زیر پوست استخوان ترقوه قرار می‌گیرد، این قسمت به سیمی متصل می‌شود که از طریق رگ‌های خونی به سمت قلب هدایت می‌شود.

جراحی نصب باطری قلب حدود 1 ساعت طول می‌کشد و در اکثر موارد چند ساعت پس از اتمام جراحی بیماران می‌توانند به منزل بازگردند.

مراقبت‌های پس از نصب باطری قلبی

اکثر بیماران بلافاصله پس از جراحی می‌توانند فعالیت‌های روزمره‌ی خود را از سر بگیرند اما توصیه می‌شود به مدت 4 ال 6 هفته پس از جراحی از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری نمایند، پس از این مدت می‌توانید فعالیت‌های معمولی و ورزشی خود را از سر بگیرید.

در روزهای اولیه پس از جراحی بیماران نسبت به محل نصب ضربان ساز حساس می‌باشند و ممکن است آن را سنگین احساس نمایند به خصوص در برخی موقعیت‌های خاص مانند زمانی که دراز می‌کشند اما به مرور وجود این دستگاه در قفسه سینه برای آنها عادی خواهد شد.

پس از نصب باطری قلبی بیماران باید به صورت منظم تحت معاینات بهترین جراح قلب در تهران قرار بگیرند، بیشتر باطری‌های قلبی قادر به ذخیره اطلاعات ریتم قلبی می‌باشد و پزشک می‌تواند این اطلاعات را ارزیابی نماید تا عملکرد قلب و ضربان ساز را مورد بررسی قرار دهد.

توجه داشته باشید هر دستگاهی که میدان الکترومعناطیسی قوی ایجاد نماید می‌تواند در عملکرد باطری قلبی اختلال ایجاد نماید به عنوان مثال سشوار، دستگاه ماکروویو و سایر دستگاه‌های مشابه تا زمانی که در فاصله‌ی 15 سانتی‌متری از آنها قرار داشته باشید هیچ گونه خطری را برای شما به همراه نخواهد داشت. 

⚡نکته: در صورتی که در هنگام استفاده از یک وسیله‌ی برقی دچار سرگیجه شدید و یا حس کردید ضربان قلب شما شدت یافته است تنها باید از آن دستگاه فاصله بگیرید تا ضربان قلب شما به حالت عادی بازگردد.

ایمنی باطری قلب

به طور کلی باطری قلب یا دستگاه‌های ضربان ساز یکی از روش‌های ایمن بوده که کمترین عوارض جانبی را به همراه دارد.

در مواردی که سیم دستگاه از موقعیت اصلی خود خارج شود و یا دستگاه توانایی کنترل ضربان قلب را از دست بدهد می‌توان برنامه ریزی مجدد دستگاه را با سیگنال‌های بی‌سیم انجام داد اما در صورتی که دستگاه از محل اصلی خود خارج شود ممکن است احتیاج به جراحی‌ مجدد وجود داشته باشد.

دکتر امیرحسین جلالی

دکتر امیرحسین جلالی

فوق تخصص جراحی قلب و عروق
فلوشیپ جراحی بیماری های مادرزادی قلب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست محتوا